اختلاف قرائت يا تحريف قرآن:

نگاهي به نقل روايات شيعه در تفسير التبيان

 

توضيح: اين مقاله‌ی من اخيراً در مجله‌ي علوم حديث، سال يازدهم، شماره‌ي دوم، شماره‌ي پياپي 40، تابستان 1385 منتشر شده است.

چکيده: مقاله‌ي حاضر به بررسي برخي روايات دال بر تحريف قرآن مي‌پردازد که متون حديثي و تفسيري کهن شيعه آنها را به ائمه عليهم السلام  نسبت داده‌اند، اما شيخ طوسي نخستين بار در تفسير التبيان خود در عين رد صريح انديشه‌ي تحريف قرآن، برخي از اين روايات را به عنوان توضيحي تفسيري در فهم آيات قرآن به‌کار گرفته است. نحوه‌ي استفاده‌ي شيخ طوسي از اين روايات در تفسير التبيان سبب شده است که مفسران شيعه‌ي دنباله روي وي مانند طبرسي، بعدها اغلب اين اخبار را در شمار روايات <اختلاف قرائت> منسوب به ائمه و در کنار ساير قرائات مشهور يا شاذ ذکر کنند.